Τεύχος 54ο
Τεύχος 61ο
Τα θεμέλια της πύλης από την οποία πιθανόν να πέρασε ο Χριστός στην πορεία Του προς τον Γολγοθά (βρίσκεται στην Ιερά Μονή του Αγίου Αλεξάνδρου Νέφσκι)
Τα αρχαιολογικά δεδομένα δε μας μιλούν για την ουσία της Σταυρικής θυσίας και της Ανάστασης του Χριστού, όμως, μας επιτρέπουν να κατανοήσουμε το πλαίσιο των Ευαγγελικών γεγονότων. Τα δεδομένα των ανασκαφών μας δίνουν την ορατή επιβεβαίωση της πίστης. Με τη βοήθεια αυτών καταλαβαίνουμε ότι στα Ευαγγέλια εμπεριέχεται ιστορική αφήγηση και όχι μυθολογική.
Ένα άλλο εξίσου σημαντικό ερώτημα που απασχολεί εδώ και αιώνες τους ανθρώπους σχετίζεται με τη γνησιότητα του τόπου των Παθών του Σωτήρα και τη γνησιότητα του ίδιου του Τάφου του Κυρίου. Μετά την εξέγερση του Μπαρ Κοχμπά (132-135 μ.Χ.), η πόλη των Ιεροσολύμων ανοικοδομήθηκε και προέκυψε η ρωμαϊκή πόλη Αιλία Καπιτωλίνα. Στη θέση του Τάφου του Κυρίου και του Γολγοθά είχε κτιστεί ένας τεράστιος ναός της Αφροδίτης. Ο Γολγοθάς, που βρισκόταν εκτός των τειχών της πόλης, ανυψωνόταν πάνω από το λατομείο, το οποίο είχε πλήρως καλυφθεί με άμμο για να ισιώσει. Ταυτόχρονα, η ίδια η βραχώδης προεξοχή του Γολγοθά, που είχε ύψος περίπου 5 μέτρα, δεν είχε γκρεμιστεί, αλλά αυτή έβγαινε ακριβώς στο δρόμο. Επομένως, όταν ο επίσκοπος Μακάριος και η Ισαπόστολος Ελένη έψαχναν τον Σταυρό και τον Τάφο του Κυρίου, υπήρχε ξεκάθαρο σημείο προσανατολισμού, έτσι που ο τόπος δεν μπορούσε να παραβλεφθεί. Ο Σταυρός του Κυρίου είχε ριχθεί σε δεξαμενή απορροής υδάτων, που είχε αχρηστευτεί εξαιτίας ρωγμής. Το άνοιγμα ροής του νερού στη δεξαμενή φαίνεται ακόμα και σήμερα στο ταβάνι, πάνω από το σημείο όπου βρέθηκε ο Σταυρός.
Πού βρίσκεται ο Γολγοθάς
Τον 19ο αιώνα, ο Άγγλος Στρατηγός Γκόρντον, υποθέτοντας ορθά ότι ο Γολγοθάς βρισκόταν εκτός των τειχών της πόλης, είχε καταλήξει στο συμπέρασμα ότι ο Γολγοθάς βρίσκεται σε εντελώς διαφορετικό μέρος. Αυτή η θεωρία, ωστόσο, δεν υπολόγιζε ότι τα όρια της Ιερουσαλήμ της εποχής του Χριστού και τα όρια της σύγχρονης πόλης δε συμπίπτουν.
Ωστόσο, εναλλακτικά ως Γολγοθάς είχε οριστεί ο βράχος που βρίσκεται βορειότερα των Ιεροσολύμων, ένας βράχος του οποίου το σχήμα θυμίζει κρανίο, με δύο τάφους εντός του. Αυτό το μέρος είναι γνωστό ως ο Τάφος του Κήπου (The Garden Tomb).
Ως εκ τούτου, σήμερα, οι παραδοσιακές ομολογίες, όπως είναι οι ορθόδοξοι, οι ρωμαιοκαθολικοί, οι Αρμένιοι, οι Σύριοι και οι Αιθίοπες, θεωρούν ότι γνήσια είναι η σημερινή τοποθεσία του Τάφου του Κυρίου, την ίδια στιγμή που ο «εναλλακτικός» Γολγοθάς είναι ο τόπος συγκέντρωσης διάφορων προτεσταντικών ομάδων, όπως είναι οι αγγλικανοί, οι βαπτιστές και άλλες χριστιανικές ομολογίες.
Επ΄ αυτού μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι ανασκαφές που έγιναν από τον επικεφαλής της Ρωσικής Ιεραποστολής στα Ιεροσόλυμα, τον Αρχιμανδρίτη Αντωνίνο Καπούστιν. Στο οικόπεδο, όπου βρίσκεται τώρα το Μετόχι του Αγίου Αλεξάνδρου Νέφσκι, είχαν βρεθεί τα θεμέλια του τείχους και της πύλης εποχής του Ηρώδη. Ο Σωτήρας έπρεπε να περάσει ακριβώς από εδώ για να πάει στον Γολγοθά.